Bij deze vijfentachtigste aflevering gaat het net als de laatste weken weer om een religieus voorwerp dat alle kerkgangers bij het betreden en het verlaten van de kerk kunnen zien staan maar… het staat wat meer verborgen in één van de twee nissen. Het betreft het altaar van Maria van Altijddurende Bijstand. En met de beschrijving ‘Kerkcollectie digitaal’ van het Museum Catharijneconvent uit 2020 worden in deze aflevering ook deze religieuze voorwerpen uit onze parochiekern nog meer zichtbaar voor wie er meer over wil weten. Belangrijk, want het is goed om te weten als parochianen over welke unieke prachtstukken we beschikken. Alle religieuze voorwerpen hebben namelijk een eigen verhaal, zeker ook dit altaar met een icoon van Maria van Altijddurende Bijstand dat toch niet tot onze kerncollectie behoort. Lees hieronder verder meer over dit prachtige altaar.
Het marmeren devotiealtaar staat in de nis rechts achterin de kerk. Vooral zichtbaar is de icoon van Maria met Kind volgens het type van O.L. Vrouw van Altijddurende Bijstand. Dit altaar heeft een trapsgewijze opstand met midden op het icoon. Het is gedateerd uit de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw. Waar het altaar, zoals eerder beweerd, van marmer is gemaakt bestaat het icoon uit hardboard, verf en goudverf. Kijken we naar de afmetingen dan kunnen we noteren een hoogte van 208 cm, een breedte van 174 cm en een diepte van ca. 43 cm. De staat waarin het altaar en de icoon zich bevinden is goed want er is na plaatsing in deze nis ongeveer een eeuw geleden nooit mee gesleept.
Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand… wie, wanneer en waarom?
Soms ook Onze-Lieve-Vrouw van Bijstand en Victorie, is een titel van Maria, die in verband staat met een Byzantijnse icoon met dezelfde naam. De icoon is sinds het einde van de vijftiende eeuw in Rome, maar is mogelijk van oudere datum. Bij rooms-katholieken is de beeltenis zeer populair. In de Oosters-orthodoxe Kerk is de afbeelding bekend onder de naam ‘Theotokos van de Passie (letterlijk: Godbaarster van de Passie), in het Russisch Strasdnaia.
De icoon beeldt de Maagd Maria af in een donkerrood gewaad met een blauwe mantel en sluier. Aan de linkerzijde is de aartsengel Michaël te zien. Hij draagt de lans en spons als voorwerpen van Jezus’ kruisiging. Aan de rechterzijde is de aartsengel Gabriël afgebeeld met een driekruis en spijkers.
Het is een icoon van het zogenaamde Hodegetria-type, waarbij Maria naar haar zoon wijst. Het Jezuskindje voorvoelt zijn lijden en wendt zich al tot zijn moeder om zich te laten troosten. De uitdrukking van de maagd is plechtig en gericht op de kijker in plaats van naar haar zoon. Opvallend is ook dat de sandaal van Jezus loszit. Dit verwijst naar een woord van Johannes de Doper die zei dat hij niet waard was om Jezus’ sandaal los te maken. Een andere, meer volkse uitleg is dat Maria schrikt van de boodschap van beide engelen over het komende lijden van het Kind. De schok van de schrikbeweging doet de sandaal van het voetje schieten.
Deze icoon wordt bewaard in de kerk van de heilige Alfonsus van Liguori te Rome. Dit is de hoofdkerk van de Congregatie van de Allerheiligste Verlosser ofwel de Redemptoristen. Bij deze congregatie is de devotie tot Onze-Lieve-Vrouwe van Altijddurende Bijstand altijd sterk geweest en zij hebben veel bijgedragen tot haar verspreiding. De gedachtenis wordt gevierd in de Rooms-Katholieke kerk op 27 juni. De Orthodoxe Kerk viert haar feestdag op 30 april en op de zesde zondag na Pasen (de zgn. zondag van de blindgeborene).
Wat gaan we zien in aflevering zesentachtig?
Wat we gaan tegenkomen in die aflevering uit deze serie van donderdag 25 december is zo gewoon, we zitten er wekelijks op en ze behoren ook niet tot de kerncollectie. Maar ze ‘vertellen wel een verhaal’ vanuit de vroegste geschiedenis na de bouw van de kerk in 1911, de veranderingen in de zestiger jaren met het Tweede Vaticaans Concilie en de meest recentelijke comfortabele ontwikkelingen. Meer gaan we er nu niet over vertellen. Al enig idee? Of toch niet? Weet u, weet jij het al? Toch benieuwd naar wat het is? Lees dan zeker komende donderdag de nieuwste aflevering van deze serie. Blijf dus deze serie over onze eigen religieuze voorwerpen in en om ons kerkgebouw zeker volgen om er nog meer van te weten te komen!